زمان تقریبی مطالعه: 4 دقیقه
 

ابویعقوب اسحاق بن سلیمان هاشمی عباسی





ابویعقوب اسحاق بن سلیمان هاشمی عباسی (زنده در ۱۷۹ هـ)، فردی بانفوذ و صاحب منصب و از جانب خلفای عباسی امارت و حکومت برخی از سرزمین‌های اسلامی از جمله مدینه، بصره، مصر، هند، مکران و حمص را بر عهده داشته است.


۱ - فعالیت‌ها



به نوشته خطیب بغدادی، ابویعقوب اسحاق بن سلیمان بن علی بن عبداللّه بن عباس‌ هاشمی عباسی، از افراد ذی نفوذ و صاحب منصب بود و مدتی از جانب خلفای عباسی امارت و حکومت برخی از سرزمین‌های اسلامی را بر عهده داشت از جمله طبری در تاریخ خود به امارت و زمامداری وی از جانب‌ هارون الرشید (خلافت ۱۷۰-۱۹۳ هـ) و محمد امین (خلافت ۱۹۳-۱۹۸ هـ) بر مدینه، بصره، مصر، هند، مکران و حمص اشاره کرده و خطیب بغدادی نیز او را حاکم ارمنستان در زمان امین دانسته است.
اتابکی می‌نویسد: ولایت‌ هاشمی بر مصر یک سال و‌ اندی بیشتر دوام نیاورد و چون به افزودن مالیات و خراج از زارعان و کشاورزان اقدام کرد، با مخالفت سخت و فراگیر آنان روبه‌رو شد و حتی به جنگ و درگیری منجر گردید و عده‌ای نیز به قتل رسیدند. هنگامی که گزارش این ماجرا به‌ هارون رسید، بر وی گران آمد و بلافاصله اسحاق را از امارت برکنار، و هرثمة بن اعین را به جای وی برگزید. این واقعه به سال ۱۷۸ هـ رخ داد.
علاوه بر عرصه سیاسی و زمامداری، از گزارش ابن‌ندیم استفاده می‌شود که وی سرپرستی گروهی از مترجمان را بر عهده داشته که منکه هندی از آن جمله است و کتاب اسماء عقاقیر الهند را برای اسحاق تفسیر و تشریح کرده است.

۲ - آثار



اسحاق بن سلیمان، دارای تالیفی به نام التاریخ و السیر بود.
[۱۰] مسعودی، علی بن حسین، مروج الذهب، ج۱، ص۱۵.
به نوشته سزگین، این کتاب یکی از مصادر اصلی کتاب بغداد تالیف احمد بن ابی‌طاهر طیفور (م ۲۸۰ هـ) بوده است.
[۱۱] سزگين، محمد فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۲، ص۱۳۶.


۳ - تاریخ وفات



تاریخ دقیق وفات اسحاق بن سلیمان معلوم نیست، اما بر پایه گزارش ابن‌سعد، در سال ۱۷۹ هـ در قید حیات بوده و بر جنازه حماد بن زید بن درهم نماز خوانده است.

۴ - مطالعه بیشتر



برای مطالعه بیشتر به منابع زیر مراجعه شود.

۵ - پانویس


 
۱. ↑ خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، ج۷، ص۳۴۰.    
۲. ↑ طبری، محمد بن جریر، تاریخ الطبری، ج۸، ص۲۳۹.    
۳. ↑ طبری، محمد بن جریر، تاریخ الطبری، ج۸، ص۲۵۵.    
۴. ↑ طبری، محمد بن جریر، تاریخ الطبری، ج۸، ص۳۴۷.    
۵. ↑ طبری، محمد بن جریر، تاریخ الطبری، ج۸، ص۳۷۴.    
۶. ↑ خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد، ج۷، ص۳۴۰.    
۷. ↑ ابن تغری بردی، یوسف بن تغری بردی، النجوم الزاهره، ج۲، ص۸۷.    
۸. ↑ ابن‌ندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، ص۳۶۴.    
۹. ↑ ابن‌ندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، ص۳۰۳.    
۱۰. ↑ مسعودی، علی بن حسین، مروج الذهب، ج۱، ص۱۵.
۱۱. ↑ سزگين، محمد فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۲، ص۱۳۶.
۱۲. ↑ ابن‌سعد بغدادی، محمد بن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۲۸۷.    
۱۳. ↑ مفید، محمد بن محمد، الامالی، ص۲۷۲.    
۱۴. ↑ ابن‌اثیر، علی بن محمد، الکامل فی التاریخ، ج۶، ص۱۲۱.    
۱۵. ↑ ابن‌اثیر، علی بن محمد، الکامل فی التاریخ، ج۶، ص۱۴۰.    
۱۶. ↑ ابن‌اثیر، علی بن محمد، الکامل فی التاریخ، ج۶، ص۲۲۷.    
۱۷. ↑ عسقلانی، احمد بن علی، لسان المیزان، ج۱، ص۳۶۴.    
۱۸. ↑ زرکلی، خیرالدین بن محمود، الاعلام، ج۱، ص۲۹۵.    


۶ - منبع



پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی، دائرة المعارف مؤلفان اسلامی، ج۱، ص۱۷۳، برگرفته از مقاله «ابویعقوب اسحاق بن سلیمان هاشمی عباسی».






آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.